Ağır Yük Taşımacılığı için Dizel-Elektrikli Lokomotifler

Stadler, TCDD Taşımacılık A.Ş. ile 35 adet Co’Co’ konfigürasyonlu dizel-elektrikli lokomotifin teslimini kapsayan bir sözleşme imzaladı. Elektrifikasyonu bulunmayan hatlar ve yüksek eğimli güzergâhlarda ağır yük taşımacılığına yönelik tasarlanan EURO4001 tipi lokomotifler, Türkiye’nin yük demiryolu filosunun modernizasyonuna teknik katkı sağlamayı hedefliyor.

Elektriksiz hatlarda ağır yük gereksinimi
Türkiye’de yük taşımacılığında kullanılan demiryolu hatlarının önemli bir bölümü elektrikli değil ve topografik olarak yüksek eğimler içeriyor. Bu koşullar, yüksek çekiş gücü, sürekli performans ve yakıt verimliliği sağlayabilen dizel-elektrikli lokomotiflere olan ihtiyacı artırıyor. Co’Co’ aks düzenine sahip lokomotifler, aks başına yük dağılımı ve çekiş kapasitesi açısından bu gereksinimlere uygun bir teknik çözüm sunuyor.

EURO lokomotif ailesinin operasyonel geçmişi
EURO lokomotif ailesi, bugüne kadar 12 Avrupa ülkesinin yanı sıra Uruguay ve Türkiye’de toplam 400’ün üzerinde üniteyle hizmete alındı. Ailenin EURODUAL varyantları, son dört yıldır Türkiye’de aktif olarak kullanılıyor ve saha verileri, yüksek güvenilirlik oranları ile enerji verimliliğinin operasyonel koşullarda sürdürülebilir olduğunu gösteriyor.

Bu yeni sipariş, aynı platform ailesinin dizel-elektrikli EURO4001 konfigürasyonunun Türkiye’deki kullanım alanını genişletiyor.

Üretim, entegrasyon ve hizmete alma süreci
Sipariş edilen lokomotifler, Stadler’in İspanya Valencia’daki yetkinlik merkezinde tasarlanıp üretilecek. Proje kapsamında zamanında teslimat ve sorunsuz hizmete alım süreçleri için Stadler Service Türkiye ile birlikte yerel paydaşlar AYKAL Grup A.Ş. ve CERTIFER Türkiye görev alacak.

Bu yapı, bakım, sertifikasyon ve yerel entegrasyon süreçlerinin Türkiye demiryolu işletme gereksinimleriyle uyumlu şekilde yürütülmesini amaçlıyor.

Emisyon standartları ve karşılıklı işletilebilirlik
EURO4001 lokomotifleri, Euro Stage V emisyon standartlarıyla tam uyumlu olarak geliştirildi. Mevcut filoya kıyasla partikül madde emisyonlarında yüzde 90’ın üzerinde, azot oksit ve hidrokarbon emisyonlarında ise yüzde 50’nin üzerinde azalma sağlıyor.

Lokomotifler, Avrupa TSI karşılıklı işletilebilirlik şartnamelerini karşılayacak şekilde ETCS Seviye 2 tren kontrol sistemiyle donatılıyor. Buna ek olarak, Türkiye’de kullanılan ulusal ATS sistemi entegrasyonu da bulunuyor. Bu yapı, hem ulusal hem de uluslararası hatlarda teknik uyumluluğu destekliyor.

Türkiye’nin yük demiryolu stratejisiyle uyum
Türkiye, Avrupa, Asya ve Orta Doğu arasında demiryolu yük taşımacılığında giderek daha önemli bir transit ülke konumuna geliyor. Demiryolu yük piyasasında devam eden serbestleşme süreci, karayolundan demiryoluna yük kaydırılmasını teşvik etmeyi ve pazar payını artırmayı hedefliyor.

Bu strateji kapsamında lokomotif filosunun modernize edilmesi, kritik bir teknik unsur olarak öne çıkıyor. Hükümetin açıkladığı hedefler doğrultusunda, 2021 yılında yaklaşık 29.000 konteyner olan yıllık taşıma hacminin 2030 yılına kadar yaklaşık 400.000 konteynere çıkarılması planlanıyor. Yüksek çekiş gücüne ve düşük emisyon değerlerine sahip yeni nesil lokomotifler, bu hedeflerin operasyonel olarak desteklenmesinde belirleyici bir rol oynuyor.

Teknik değerlendirme
EURO4001 siparişi, elektrifikasyonu bulunmayan ve yüksek eğimli hatlarda ağır yük taşımacılığı için dizel-elektrikli lokomotiflerin hâlen stratejik önem taşıdığını gösteriyor. Emisyon standartlarına uyum, karşılıklı işletilebilirlik ve yüksek çekiş kapasitesinin tek bir platformda birleştirilmesi, Türkiye’nin yük demiryolu altyapısının teknik dönüşümüne yönelik somut bir adım olarak değerlendiriliyor.